Семейный альбом Waldemar Pernach Book 2014

Album rodzinny. Dzieje się w Warszawie za cara, za Niemca, za komuny. Obyczaje, romanse, walka

Waldemar Pernach

Jego fanem zostałem rok temu. No bo jak tu nie zostać, kiedy facet debiutuje, dobijając do osiemdziesiątki i od razu książką nie tylko doskonałą pod względem języka czy konstrukcji, lecz przede wszystkim pękającą w szwach od humoru, dystansu i anegdotycznego kozactwa?

Taką powieścią był „Wzorowy pacjent” – trochę autobiografia, ale dziwna, bo na pierwszym jej planie znalazł się nie autor, lecz krajobraz powojennej Polski i przedwojennej Warszawy, w dodatku napisany tak, że Wiech czy Grzesiuk, gdyby żyli, spaliliby się pewnie ze wstydu.

Nowa książka Waldemara Pernacha na pierwszy rzut oka robi mniejsze wrażenie. Ot, zestaw scenek obyczajowych, które przelatują mu przed oczami podczas oglądania rodzinnych fotografii. Tu romansik jakiejś praciotki, tam jakiś obrazek z knajpy stołecznych lumpów... Słowem, kolaż banalnych historyjek, o których czytelnik pozornie powinien zapomnieć w pięć sekund po przeczytaniu. Dlaczego więc nie zapomina? Dlaczego ten korowód błahostek wiruje później w głowie, układając się w wielopoziomową opowieść?

Otóż zdaje się, że jest Pernach nie tylko postacią wyjątkowo bystrą, ale też domorosłym mistrzem literackiej zabawy z czytelnikiem. Pojedyncze historie są tu faktycznie banalne, ale przecież i życie składa się z banalnych epizodów, które dopiero zebrane do kupy mogą (lub nie) nadawać mu jakieś znaczenie. I to właśnie zrobił Pernach w „Albumie rodzinnym” – zebrał do kupy i wyciągnął sens życia swojej rodziny, gdzieś od ostatnich dwóch dekad XIX w. do współczesności. A że jego rodzina nie różniła się niczym od tysięcy innych tamtego okresu, mamy tu w gruncie rzeczy coś w rodzaju historii Polski, tyle że pisanej językiem kuchennej plotki i knajpianej anegdoty.

Wiele tu smakowitych drobiazgów o obyczajowości, modzie, warunkach życia, ale chyba najciekawszą rzeczą, jaką udało się autorowi opisać, jest niemal zupełna niezmienność mentalności Polaków gdzieś od roku 1863 do „Solidarności”. Jasne, chodzono w innych portkach i pito inną wódkę, ale tak nam się ta historia potoczyła, że w każdym pokoleniu była jakaś konspiracja, a jej zasady, portrety psychologiczne uczestników, założenia taktyczne przechodziły bez poważniejszych modyfikacji od Langiewicza, przez PPS, AK, aż do lat 80. XX w. Teza, że powstanie styczniowe skończyło się w 1989 r., byłaby przesadą, ale już to, że uruchomiło pewien mentalny mechanizm pracujący w równym tempie przez kolejne dziesięciolecia, chyba nie...

W każdym razie warto przemyśleć historię w tych kategoriach, a nie ma lepszego na to sposobu niż z nowym Pernachem w kieszeni – bo historia w jego wydaniu to nie nieustanne stawanie na baczność, lecz dowcip, plotka i uśmiech zrozumienia dla ludzkiej małości. A przecież wielką historię robili zwykle właśnie mali ludzie.

Wojciech Lada

• Wydawnictwo Poligraf
• 2014 rok
• Oprawa miękka
• 234 stron
• Wymiary 225 x 15 x 145 [mm]

Literatura piękna, historyczna, biograficzna, polityczna i społeczno-obyczajowa. Dzieje rodzinne, pamiętnik w powieści na tle przełomu wieków i wojen.

Waldemar Pernach urodzony w 1936 roku w rodzinie od pokoleń warszawskiej. Przez piętnaście lat pracował w Hucie „Warszawa”, potem zatrudniony na stanowiskach kierownika, naczelnika, dyrektora i prezesa Polskich Sieci Elektroenergetycznych – Centrum, skąd odszedł na emeryturę. Jeden z założycieli NSZZ „Solidarność” w energetyce. Internowany przez osiem miesięcy w Białołęce. Współzałożyciel i redaktor grupy politycznej, miesięcznika i Wydawnictwa BAZA, współzałożyciel Porozumienia Centrum i Ruchu Trzeciej Rzeczypospolitej. Działający w Fundacji Walczącym o Niepodległość Wyklętych, Pokrzywdzonych, Internowanych, Więzionych. Malarz ściśle związany ze starym i nowym pejzażem stolicy, ale nie obce mu również malarstwo zachodnich twórców, co można dostrzec w jego niektórych obrazach. Sportowiec, był wyróżniającym się zawodnikiem sekcji kolarstwa szosowego w Hutniku Warszawa. Uprawiający turystykę górską i narciarstwo zjazdowe. Członek Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. W dorobku literackim posiada interesujące, wciągające powieści z przewijającymi się wątkami autobiograficznymi (od młodych czasów zaraz po II wojnie, do III RP). Wymieniając niektóre popularne tytuły: „Wzorowy pacjent: opowieści warszawskie z PRL-u” (2011), „Album rodzinny” (2014), „Przypadek Iwony z Grzmiących” (2015), „Zygfryd. Grzeszny urok życia. Dwa oblicza jednej gęby” (2018). Laureat nagrody Syreny Warszawskiej, wręczonej z okazji 80. rocznicy Powstania Warszawskiego oraz Dnia Pamięci Warszawy. Przyznawanej tym, którzy kontynuują zaangażowanie w wolność i dobro Warszawy – odznaczony za działalność opozycyjną, działalność na rzecz Energetyki jako prezes PSE, książki opisujące życie nieistniejącej już Warszawy.