ПРУСИНОВСКИЙ Куда пропал КУСЫЙ ЯНЕК?

KAJA I JANUSZ PRUSINOWSCY  Gdzie się podział KUSY JANEK?

1. Myszka jagiełki warzyła - zabawa paluszkowa, "łaskotanka"

2. Uciekaj, myszko, do dziury - zabawa-taniec (mazurek)

3. Idzie myszka - zabawa paluszkowa

4. Pierścień - zabawa "szukanka"

5. Entliczek – wyliczanka

6. Jawor - zabawa "rozdzielanka"

7. Sroczka-wronka - zabawa paluszkowa "szczypanka"

8. Ptaki 1 - naśladowanie głosów

9. Ptasie wesele – pieśń

10. Ptaki 2 - naśladowanie głosów

11. Wróbel na desce - taniec (mazurek)

12. Zając - zabawa "skakanka"

13. Piosenka świniopasa - zabawa pasterska z patykami

14. Berek – wyliczanka

15. Czarny baran - zabawa "uciekanka"

16. Obyrtka dudziarska - taniec żywiecki

17. Bułka – wyliczanka

18. Ogróduszek - taniec poleczka "zaplatanka"

19. Aplipapli bliten blau – wyliczanka

20. Kusy Janek - piosenka i taniec

21. Diabełki – wyliczanka

22. Królewna, smok i Święty Jerzy – pieśń

23. Jabłko po wodzie – wyliczanka

24. Królowa - piosenka i taniec korowodowy

25. Pani z fabryki – wyliczanka

26. Gołębisie - taniec "chodzony" (polonez)

27. Ebe due rabe - wyliczanka, naśladowanie głosów

28. Krawczyk – piosenka

29. Ecie pecie – wyliczanka

30. Uśnijże mi, uśnij – kołysanka

31. Aplipapli bliten blau – wyliczanka

wykonawcy:

Kaja Prusinowska - śpiew i inne głosy

Janusz Prusinowski - śpiew, skrzypce, lira korbowa, cymbały, fisharmonia, harmonia polska, harmonia pedałowa, mandolina, bałałajka, bębny, gwizdki

Piotr Piszczatowski - baraban

Michał Żak - flet drewniany, klarnet, szałamaja

Szczepan Pospieszalski - trąbka

Przemek Ficek - dudy żywieckie

oraz (śpiewają i wyliczają):

Staś Prusinowski

Mikołaj Prusinowski

Gabryś Prusinowski

Julita Grabek

Ala Krajewska

dzieci z grupy "Bratki" w ZPO nr 2 w Mławie

Płyta zawiera zabawy ze śpiewem, zabawy taneczne w rytmach podstawowych tańców polskich, zabawy z głosem i przestrzenią, kołysanki oraz różne rodzaje dziecięcego folkloru słownego. Zapisy, opisy i nowe warianty zabaw powstawały na przestrzeni blisko dwustu lat, pochodzą bowiem z zapisów Łukasza Gołębiewskiego (pierwsza połowa XIX w.), Oskara Kolberga, nagrań archiwalnych z lat 40., zbioru zabaw Edmunda Piaseckiego (lata 20. XX w.), kilku książek z piosenkami i zabawami dla dzieci autorstwa Jadwigi Gorzechowskiej i Marii Kaczurbiny (zabawy przedwojenne i powojenne), zbiorów wyliczanek Doroty Simonides i Krystyny Pisarkowej (wydania z lat 70. i 80. XX w ).

"Gdzie się podział Kusy Janek? Gdzie się skrył cudowny świat dziecięcych gier i zabaw? Jak odnaleźć przekazywane niegdyś z pokolenia na pokolenie piosenki, wyliczanki, wołanki, zabawy polne i salonowe, taneczne i zręcznościowe? Raz, dwa, trzy - szukam!

Kiedy byłam mała, bawiliśmy się na podwórku na 1001 sposobów, a przejętym od starszych dzieci albo wymyślanym przez nas na miejscu grom i zabawom (trzepakowym, kamyczkowym, ganianym) towarzyszyły różnorakie wyliczanki. Nie miałam pojęcia, że w środku miasta praktykuję "folklor dziecięcy"... Trudno było sobie wtedy wyobrazić, że całkiem niedługo prawie zniknie przebogaty świat dziecięcych zabaw - pomagający budować relacje, uczący empatii, kształtujący wiele rozmaitych umiejętności.

Wielu zbieraczy folkloru już w dziewiętnastym wieku rozpoczęło kolekcjonowanie skarbów dziecięcej kultury. W każdej monografii regionalnej Oskara Kolberga możemy znaleźć "kącik dziecięcy" z barwnymi opisami zabaw i nutowym zapisem piosenek śpiewanych przez najmłodszych. Dziś niewiele dzieci ma szansę na swobodną, spontaniczną zabawę bez nadzoru dorosłych, większość nie wychodzi z domu samopas - nie mają więc "przyjaciół z podwórka" i doświadczenia wspólnych przygód. Naturalny międzypokoleniowy przekaz został przerwany.

Przywołujemy więc popularną niegdyś w Polsce postać Kusego Janka - "chłopaka na opak", dla którego nie ma rzeczy niemożliwych. Mamy nadzieję, że pomoże on tchnąć nową energię w dawne zabawy i przywrócić dzieciom radość tworzenia nowych - takich, do których potrzeba przyjaciół, a nie elektryczności. Intuicja podpowiada nam, że zagubiony świat spontanicznych dziecięcych zabaw jest blisko, bardzo blisko: ciepło... cieplej... gorąco!"

Kaja Prusinowska

Fundacja Wszystkie Mazurki Świata / IMIT 2014

format: CD, digibook