Сосуды позднего средневековья и раннего Нового времени...

Streszczenie w języku angielskim, zawiera płytę CD                                                                                                             Przedmiotem publikacji są późnośredniowieczne i wczesnonowożytne naczynia białe odkryte w Solcu nad Wisłą (obecnie leżącym w woj. mazowieckim), w trakcie badań archeologicznych prowadzonych w latach 1962-1966 przez zespół badaczy z Instytutu Historii Kultury Materialnej PAN (dziś IAE PAN). Analizowany zbiór białej ceramiki liczy prawie trzydzieści tysięcy fragmentów, co dało podstawę do określenia minimalnej liczby naczyń na 3522. Cezury chronologiczne opracowania to koniec XIV oraz połowa XVII stulecia.

Zasadnicza część pracy poświęcona jest charakterystyce naczyń, obejmującej zagadnienia z zakresu ich morfologii i technologii, w tym badania nad rodzajami, formami i rozmiarami wyrobów oraz poszczególnych ich części, jak również nad recepturą mas garncarskich, techniką wykonania i zdobienia etc. Analizy makroskopowe ceramiki zostały uściślone wynikami analiz laboratoryjnych. Na tej podstawie zaobserwowano zmienność w czasie różnych cech morfologiczno-technologicznych, asortymentu i typów wyrobów, jak również wskazano podobieństwa i różnice między wyrobami pochodzącymi z poszczególnych okresów. Podjęto również próbę określenia ich przeznaczenia w gospodarstwach domowych oraz proweniencji.

Część opracowania poświęcona została problematyce badawczej związanej z ceramiką białą, obejmującej m.in. kwestie terminologii, pochodzenia i handlu tymi towarami, oraz przybliżeniu dziejów Solca nad Wisłą w okresie przedrozbiorowym.

Spis treści

I. Wstęp

I.1. Cele i zakres pracy

I.2. Podstawa źródłowa

I.3. Metody

II. Solec nad Wisłą w okresie przedrozbiorowym

II.1. Zarys dziejów

II.2. Zabudowa dawnego Solca

III. Problematyka badań nad późnośredniowiecznymi i nowożytnymi naczyniami białymi w polskim piśmiennictwie archeologicznym

III.1. Terminologia stosowana w literaturze przedmiotu

III.2. Chronologia naczyń białych

III.3. Problem proweniencji ceramiki białej

III.4. Ceramika biała jako przedmiot handlu

III.5. Popyt na naczynia białe i ich naśladownictwa

III.6. Ceny naczyń białych

III.7. Miejsce ceramiki białej w typologiach ceramiki średniowiecznej i nowożytnej znalezionej na ziemiach obecnej Polski

IV. Analiza naczyń białych z Solca nad Wisłą

IV.1. Typologia

IV.1.1. Garnki

IV.1.2. Pokrywki

IV.1.3. Dzbany

IV.1.4. Misy

IV.1.5. Patelnie

IV.1.6. Talerze

IV.1.7. Kubki-pucharki

IV.1.8. Naczynia inne

IV.2. Technologia

IV.2.1. Gliny i masy garncarskie

IV.2.2. Domieszka

IV.2.3. Techniki produkcji

V.2.4. Wypalanie

IV.2.5. Zdobienie

IV.2.6. Szkliwienie

IV.3. Przeznaczenie

V. Przemiany w produkcji naczyń białych z Solca nad Wisłą

V.1. Późne średniowiecze

V.2. Wczesna nowożytność

VI. Pochodzenie naczyń białych z Solca nad Wisłą

VII. Wnioski

VIII. Bibliografia

IX. Spis tablic

X. Tablice

XI. Spis rycin

XII. Spis tabel

XIII. Summary

XIV. Indeks (zawierający hasła związane z garncarstwem)

Aneks I. Analizy składu chemicznego próbek z naczyń białych z Solca nad Wisłą

Aneks II. Jacek Michniewicz, Petrografia późnośredniowiecznych i wczesnonowożytnych naczyń białych z Solca nad Wisłą

Aneks III. Katalog warstw kulturowych na poszczególnych stanowiskach archeologicznych w Solcu nad Wisłą: płyta CD, Omówienie w tekście

XV. Tabele: nr 1-3, 5-6 i 135-137 w tekście, nr 4 i 6a-134 płyta CD