История Польши после разделов 1795-1921 гг. Мариан Кукель

Tytuł: Dzieje Polski porozbiorowe 1795-1921.

Autor: Marian Kukiel.

Wydawca: Editions SPOTKANIA, Paris 1984, wydanie IV. 743 stron, oprawa miękka lakierowana, format 10,5x15,5 cm.

Stan dobry - ogólne podniszczenie i zabrudzenia okładki oraz środka (plama, u dołu książki (poza tekstem) na czołowej okładce i kilku pierwszych stronach tekstu) – poza tym stan OK.

„Dzieje Polski porozbiorowe 1795-1921”. Przedmowa do pierwszego wydania - Książka niniejsza ma zamknąć cykl uniwersyteckich podręczników dziejów Polski. Rozpoczęło go 2-tomowe zbiorowe opracowanie R. Gródeckiego, J. Zachorowskiego i J. Dąbrowskiego „Dziejów Polski Średniowiecznej” (Kraków 1926). Dalszym ciągiem były Wł. Konopczyńskiego „Dzieje Polski nowożytnej” (Kraków 1936) również dwutomowe, ponownie wydane w Londynie, w 1958/9 roku; oba te dzieła przedstawiały całokształt dziejów przedrozbiorowych.

Konopczyński wspomniał w przedmowie, że ktoś inny powinien opracować dalszy ciąg cyklu: „Dzieje Polski nowoczesnej”. Ale zmieniło się odtąd pojęcie nowoczesności. Pierwsza wojna światowa z bezpośrednimi konsekwencjami oddziela różne zupełnie epoki dziejów naszych i powszechnych. Co było przedtem należy do historii nowożytnej, choć stanowi w niej okres wyodrębniony przez ogromne przeobrażenia w dobie wielkiej rewolucji francuskiej, jej następstwa i współczesną katastrofę upadku Polski. Dla niej jest to okres rozszarpanego i rozgrabionego państwa, gdy naród jest zagrożony w samym swym istnieniu. To, co zaczynało się wtedy, od 1795 r., a kończyło się w latach 1918-21, były to dzieje Polski porozbiorowej, oddzielające się ostro od poprzednich — i od następnych, przywróconej Rzeczypospolitej, gdy znów przedmiotem dziejów narodu było jego życie i działalność w państwie własnym. Przez tych lat przeszło sto dwadzieścia był on poćwiartowany, pozbawiany nazwy. Wtłoczony w trzy wrogie organizmy państwowe. Usiłowano odebrać mu mowę, ziemię, wiarę, pamięć przeszłości. Przychodzi mu walczyć nie tylko o swój byt polityczny w państwie własnym, o zjednoczenie tego co zostało rozszarpane, ale o samą możność przeżycia. Walczyć nie tylko orężem, nie tylko tułactwem, walką podziemną, cierpieniem, męczeństwem, ale wytrwałością, pracą twórczą, siłą intelektualną i moralną, „mieczem ducha”.

Ten mocno wyodrębniający się okres naszych dziejów usiłowałem wyłożyć w tym tomie. Studiowałem te dzieje, choć nie bez przerw, prawie sześćdziesiąt lat. Nie wszystko zdołałem przeorać własnym badaniem źródłowym do gruntu, nie wyczerpałem całego plonu badań poprzedników i współczesnych historyków, i mych prac własnych. Usiłowałem jednak dać o nim pojęcie i o problematyce ogromnego przedmiotu.

Książka ta jest podręcznikiem. Weszły w jej treść moje wykłady na Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie i wykłady dla Kraju na falach Radia Wolnej Europy. Usiłowałem uzupełniać ich treść, rozwijać, pogłębiać i ogarnąć różne dziedziny życia narodowego i zagadnienia jego losów, tak aby syntetyczny wykład służył myślącemu ogółowi polskiemu, a docierając do Kraju wyprostowywał co spaczone czy przeinaczone, a co okaleczone dopełniał.

Opracowując tę książkę, korzystałem — poza nieocenionym British Museum — z ciągłej pomocy Biblioteki Polskiej w Londynie i Biblioteki Polskiego Ośrodka Badań, oraz Biblioteki Polskiej w Paryżu. Winien jestem niejedną cenną wskazówkę kolegom: płk. dr. St. Biegańskiemu, dr. Marii Danilewiczowej, dr. Czesławowi Chowańcowi.

Oddając książkę w ręce czytelników, pragnę podziękować jej wydawcy, p. Bolesławowi świderskiemu za życzliwą i troskliwą nad nią opiekę, a tym wszystkim, którzy subskrybując ją ułatwili jej wydanie, za okazane zaufanie do pisarza i do dzieła.

Z głęboką wdzięcznością wspominam w tej chwili swego wielkiego Nauczyciela, Szymona Askenazego, swego starszego kolegę, przyjaciela a nieraz przewodnika Wacława Tokarza i innych kolegów z minionych lat, którzy odnaleźli by na tych kartach ślad swoich myśli.

Marian Kukiel, wojskowy i historyk, urodził się w 1885 r. w Dąbrowic Tarnowskiej. Był absolwentem Uniwersytetu Lwowskiego, w czasie I wojny światowej walczył o niepodległość w szeregach Legionów. W 1920 r. wziął udział w wojnie polsko-sowieckiej. W latach 1920-1923 i 1925-1926 był szefem Wojskowego Biura Historycznego. W 1926 r., po zamachu majowym, wystąpił w stopniu generała ze służby czynnej, a w 1930 r. przeszedł w stan spoczynku. W latach 1927-1939 był docentem wojskowości i historii nowożytnej w Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1930 r. objął funkcję dyrektora Biblioteki i Zbiorów Czartoryskich w Krakowie.

We wrześniu 1939 r. uczestniczył w obronie Lwowa. Od października 1939 do momentu upadku Francji w czerwcu 1940 r. był wiceministrem spraw wojskowych w rządzie gen. W. Sikorskiego. W latach 1940-1942 dowodził I Korpusem Wojsk Polskich. W latach 1942-1944 kierował resortem obrony narodowej w rządzie gen. W. Sikorskiego, T. Arciszewskiego i S. Mikołajczyka. Funkcję tę pełnił do 1949 r. w emigracyjnym gabinecie gen. Bora-Komorowskiego. W latach 1946-1973 był prezesem Polskiego Towarzystwa Historycznego; 1951-1966 — prezesem Zarządu Instytutu Historycznego im. gen. W. Sikorskiego w Londynie; 1949-1973 — prezesem Zarządu Polskiego Towarzystwa Naukowego. Od 1952 r. wykładał historię współczesną w Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie. Zmarł w 1973 r. w Londynie.

Spis rzeczy – patrz foto.

- Polecam!