УЛИЦА ДЗЕЦИ ВЖЕСИНЬСКОГО - Вжесня-Велькопольска

I

I

ULICA DZIECI WRZESIŃSKICH

____________________________

Monika Warneńska

KAW - 1983

I

" Września — prowincjonalne, spokojne miasto wielkopolskie. Wiosną 1901 roku jego nazwa nieoczekiwanie trafiła na szpalty gazet całego świal_ Powtarzali ją mówcy stający na trybunach parlamentarnych. Rozbrzmiewała w strofach poetów. Trafiła później na karty podręczników.

Strajk dzieci szkolnych, ich bunt i walka przeciwko nauce w języku niemieckim — oto co kojarzy się z nazwą: Września.

Strajk szkolny w obronie resztek ojczystej mowy, brutalnie rugowanej ze szkół. Strajk w obronie polskiej mowy, której ostatnim azylem w szkołach były lekcje religii. Strajk dzieci szkolnych w miasteczku Września — nie pierwszy pod zaborem pruskim i nie ostatni, lecz najbardziej burzliwy, odbił się szerokim echem. Nauczyciele pruscy — zarówno rdzenni Niemcy, jak renegaci potraktowali wówczas uczniów ze szczególnym okrucieństwem. W obronie dzieci ze skromnego, prowincjonalnego miasteczka pod zaborem pruskim, zabrała wówczas głos — bez przesady rzec można — cała oświecona kulturalna Europa.

Ale ów strajk nie był wydarzeniem oderwanym od ówczesnej rzeczywistości zaboru pruskiego, w którym żyła ponad milionowa rzesza Polaków. Jak do niego doszło? Dlaczego wybuchł i z jakich przyczyn miał tak ostry, gwałtowny przebieg? Pytania tym bardziej istotne, że wypadki z początku naszego wieku, które przeszły do historii i tradycji, obrosły swoistą legendą. Po latach, u schyłku tegoż wieku nie wszystkim kolejnym pokoleniom młodych są dostatecznie znane...."

I

stan - dobry +

I