Самоубийство в раннегерманском обществе (автограф)

Problematyka śmierci samobójczej u społeczności tradycyjnych z terenów Barbaricum w okresie starożytnym i wczesnośredniowiecznym nieczęsto staje się przedmiotem pogłębionej refleksji badawczej. Dzieje się to - jak można mniemać- z dwóch powodów. Po pierwsze, z powodu ogromnego i rozproszonego materiału ( tak archeologicznego, jak i historycznego), który z trudnością daje się zebrać, a co dopiero poddać drobiazgowej analizie interpretacyjnej. Po drugie, przyczyną jest z pewnością potrzeba podjęcia ogromnego wysiłku badawczego zahaczającego o różne- często bardzo odmienne pod względem warsztatowym - dziedziny, takie jak historia, archeologia, etnologia czy antropologia. Mimo tych odstraszających czynników dr Kalina Skóra podjęła się trudu szerokiej analizy problematyki samouśmiercenia, wskazując na szeroki kontekst kulturowy-symboliczny analizowanego zjawiska, które- jak pokazuje autorka - nie daje się zamknąć w ciasne ramy interpretacyjne.

Z recenzji wydawniczej dr.hab.Roberta Kasperskiego

Spis treści

Rozdział I. Kilka uwag na wstępie

Rozdział II. Postrzeganie samobójców w Europie na przestrzeni wieków

1. Samobójca w społeczności greckiej i rzymskiej
2. Kwestia samobójstwa w świetle wykładni chrześcijańskiej
3. Święty Augustyn kontra samobójcy: Qui se ipsum occidit homicida est
4. Synody
5. Od Orleanu do Nimes
6. Księgi pokutne wobec samobójców
7. Leges barbarorum
8. Zła i dobra śmierć - niebezpieczni zmarli
9. Ekskurs - samobójstwo w systemie prawnym ziem polskich

Rozdział III. Samobójcy w społeczności wczesnych Germanów

1. Samobójstwo w okolicznościach bitewnych

   Zachowania i rytuały przed- i pobitewne

2. Samobójstwo pojmanych

   Kobiety i dzieci

   Gladiatorzy

3. Samobójstwo władcy: Hermanaryk, najszlachetniejszy z Amalów

   Starość , widmo porażki czy samoofiarowanie

   Ekskurs: Decebal - śmierć króla

4. Dobrowolna śmierć starców

   Śmierć starców w innych kręgach kulturowych

5. Dobrowolna śmierć owdowiałych kobiet

   Wdowy Herulów

   Samobójstwo owdowiałych kobiet w literaturze nordyckiej

   Ekskurs: inne przyczyny samobójstwa w literaturze nordyckiej

Rozdział IV. Dobry czy zły wisielec? Śmierć przez powieszenie w społeczności germańskiej

1. Powieszenie jako powszechna metoda śmierci samobójczej wczesnych Germanów?
2. Wisielcy z bagien

   Samobójcy czy powieszone ofiary?

   Przegląd odkryć

   Przyczyny śmierci: samobójstwo, egzekucja czy morderstwo?

   Egzekucja: od usunięcia ze społeczności „niechcianych" po ofiary dedykowane bogom

3. Śmierć na sznurze w świetle źródeł archeologicznych, ikonograficznych i literackich

Śmierć w walce: broń lub sznur - obietnica lepszej rzeczywistości zaświatowej?

Wisielcy- samobójcy czy ofiary dedykowane bogom ?

Ambiwalencja znaczeń powieszenia: między zaszczytem a hańbą

Sakralny a hańbiący wymiar powieszenia

Rozdział V. Samobójca jako potencjalny nie-martwy a nienormatywne

zabiegi pre-, inter- i postfuneralne z perspektywy archeologii

1. Traktowanie ciał samobójców
2. Traktowanie zwłok samobójców w Grecji i Rzymie w świetle źródeł pisanych

   Magiczna moc wisielca

   Sposób traktowania zwłok oraz pochówek samobójców w dobie chrześcijańskiej

3. .Sposób traktowania ciała samobójcy: od zgonu do pochówku

   Transport zwłok  z miejsca zgonu

   Niszczenie mienia samobójcy

   Karanie zwłok samobójców przez organy świeckie

   Wybór miejsca pochówku i lokalizacja grobu

   Sposób złożenia zwłok w grobie i metody neutralizowania złych mocy zmarłego

2. O (nie)możliwości archeologicznej identyfikacji pochówków samobójców

Archeologicznie niewidoczni?

3. Traktowanie samobójców w germańskim kręgu kulturowym

4. Nienormatywne zabiegi pogrzebowe wczesnych Germanów a kwestia samobójstwa

Rozdział VI. Zakończenie

Wykaz cytowanych

Surnmary. Suicide in Early Germanie Society  345