Порядок наследия в XIX веке. Польские концепции и представления

Porządek dziedzictwa w XIX wieku. Polskie pojęcia i wyobrażenia

Ewa Manikowska, Aleksandra Fedorowicz-Jackowska, Kamila Kłudkiewicz, Wojciech Walanus, Marzena Woźny

Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk

Warszawa 2023

ISBN: 978-83-66519-68-8

liczba stron: 550+120 il.

okładka twarda

.

Opis wydawcy

.

Stosunek do ogółu przedmiotów i zjawisk, współcześnie określanych mianem dziedzictwa, był jednym z ważniejszych aspektów kultury XIX wieku. Niniejsza książka została pomyślana jako przystępny przewodnik po tej problematyce. Wychodząc od pojęć, jakich używano do nazywania zabytków, dawnych zwyczajów czy otaczającego człowieka krajobrazu, autorzy omawiają w niej dziedzictwo jako fundamentalną kategorię poznania i tożsamości. Na równi z tekstem analizowane są wszelkiego rodzaju wyobrażenia: ryciny, fotografie, albumy, ekspozycje muzealne czy wystawy. Definiowanie i obrazowanie dziedzictwa rozpatrywane jest przy tym jako proces: przez całe stulecie poszerzał się katalog przedmiotów i zjawisk, które uznawano za warte zachowania; ciągle narastała wiedza na ich temat; lawinowo powiększały się zbiory; używano coraz to nowszych technik ich obrazowego dokumentowania i eksponowania, dzięki czemu trafiały one do coraz szerszej i coraz bardziej zróżnicowanej grupy odbiorców. W centrum uwagi znajdują się polskie definicje i wyobrażenia, które analizowane są jednak na szerszym europejskim i światowym tle: język, jakim mówiono w tym okresie o dziedzictwie, sposoby jego badania, publikowania, ilustrowania i popularyzowania były bowiem uniwersalne.

.

Spis treści

.

Wykaz skrótów bibliograficznych

Wykaz skrótów

Wprowadzenie

POZNANIE

.

Dziedzictwo

Krajoznawstwo

Krajobraz (obraz kraju)

Zabytki przeszłości

Zabytki przyrody

Rzeczy ludowe

Nauka i jej podziały

Historia

Paleografia

Epigrafika

Sfragistyka

Numizmatyka

Bibliografia

Ikonografia

Archeologia: prehistoria i archeologia klasyczna

Historia

Historia naturalna

Antropologia i etnologia

Przestrzenie badań i badacze

Uniwersytety i inne szkoły wyższe

Akademie, towarzystwa naukowe (przyjaciół nauk)

Prywatne i nieformalne przestrzenie badań

Metody i narzędzia

Podróże naukowe

Instrukcje, ankiety i kwestionariusze

Inwentarze

Dokumentacja

Mapy

Tablice graficzne i graficzno-statystyczne

Upowszechnianie badań

Zebrania naukowe

Kongresy i zjazdy

Piśmiennictwo naukowe

Encyklopedie

Popularyzacja wiedzy

Wykłady

Piśmiennictwo popularne

.

ZBIERANIE

.

Kolekcjonerstwo

Zbieracze

Arystokraci i ziemianie

Burżuazja

Miłośniczki i współpracowniczki

Antykwariusz

Publiczne znaczenie kolekcjonerstwa

Okazy

Pomniki narodowe

Stare druki i rękopisy

Numizmaty

Ryciny (sztychy)

Dawno sztuka i dawni mistrzowie

Narodowe szkoły malarstwa

Zabytki sztuki dekoracyjnej

Bric-à-brac

Okazy wykopaliskowe

Okazy historii naturalnej

Okazy pozaeuropejskie

Muzea

Typologia

Muzeum historii naturalnej

Ogród botaniczny i zoologiczny

Muzeum sztuki: pinakoteka, gliptoteka, galeria

Muzeum artystów żyjących

Muzeum historyczne

Zbrojownia, arsenał, muzeum

Domy pisarzy i artystów

Muzeum archeologiczne

Muzea etnograficzne i antropologiczne

Muzea przemysłowe i handlowe

Zakres zbiorów

Muzeum ogólne

Muzeum narodowe

Muzeum lokalne

Instytucja muzeum

Muzeum narodowe, czyli państwowe

Muzeum miejskie

Muzeum prowincjonalne

Muzeum uniwersyteckie

Muzea akademii nauk i towarzystw naukowych

Muzeum prywatne

Muzea instytucji kościelnych i wspólnot wyznaniowych

Biblioteki i archiwa

Biblioteki

Gabinety rycin

Zbiory ikonograficzne

Archiwa fotograficzne

Archiwa

.

PORZĄDKOWANIE

.

Przestrzeń muzeum

Zabytki i lokale

Gmachy na pałacową skalę

Dekoracje

Przestrzenie dla badaczy i przestrzenie dla publiczności

Muzeum dla wszystkich

Naoczność

Oświetlenie

Kolorystyka

Zabezpieczenia

Porządkowanie zbiorów

Inwentarz

Katalog

Kartoteka (katalog kartkowy)

Znaki własnościowe

Naukowe schematy I klasyfikacje

Gabloty

Etykiety

Księgozbiory podręczne

Zarząd zbiorami

Wystawy

Wystawy przemysłowe

Wystawy rolnicze

Wystawy starożytności i skarbów sztuki

Wystawy artystów żyjących

Wystawy naukowe

Wystawy narodowe i krajowe

Wystawy powszechne (światowe)

.

OBRAZOWANIE

Ilustracje

Czasopisma

Książki

Katalogi muzeów, kolekcji prywatnych i wystaw

Kalendarze

Tableaux

Pocztówki

Reprodukcje

Odbicia

Fotografia

Reprodukcje

Odlewy gipsowe

Galwanoplastyka

Wzory

Prawa autorskie, kopie kopii, fałszerstwa

Tematy obrazów i obrazków

Portrety

Groby i pomniki

Sceny historyczne

Ubiory

Monety i medale

Widoki

Obrazki świętych

Typy

Przedmioty historii naturalnej

Wynalazki

Widowiska

Menażeria

Cyrki i wioski wystawowe

Żywe obrazy i pozy plastyczne

Gabinety figur woskowych

Manekiny i lalki etnograficzne

Preparaty, modele i rekonstrukcje

Panoramy i dioramy

Latarnia magiczna

Fotoplastykon

Kinematograf

.

Indeks osób

Indeks topograficzny instytucji dziedzictwa

Spis ilustracji

.

ILUSTRACJE