Офис безопасности в Дембице в 1944-1956 годах UB Дембица

Urząd Bezpieczeństwa w Dębicy w latach 1944-1956 Rafał Szczygieł

i'

Spis treści

Wstęp.................................................................. 7

Rozdział I. Utworzenie i organizacja Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa

Publicznego w Dębicy ............................♦......... 15

1.    Charakterystyka powiatu .............................................. 16

2.    Struktura PUBP w    Dębicy.............................................. 23

3.    Kadra kierownicza...................*.............................. 77

4.    Funkcjonariusze.....................................................  95

5.    Sieć agenturalna.................................................... 118

i

Rozdział II. Wpływ PUBP w Dębicy na życie społeczo-polityczne

w powiecie ................................................ 143

1.    Represje wobec działaczy PSL ....................................... 144

2.    Ochrona kadr partyjnych i nadzór nad władzami administracyjnymi....    162

3.    Kontrola legalnych organizacji społecznych i szkolnictwa........... 176

4.    Inwigilacja repatriantów i cudzoziemców............................ 189

5.    Poszukiwanie volksdeutschów i niemieckich konfidentów.............. 198

Rozdział III. Zwalczanie podziemia i oporu społecznego ................ 212

1.    Rozpracbwanie i likwidacja podziemia zbrojnego ..................... 213

1.1.    Represje wobec grup poakowskich................................ 213

1.2.    Rozpracowanie WiN.............................................. 225

1.3.    Zwalczanie oddziałów o różnej proweniencji..................... 241

2.    Rozpracowanie nielegalnych organizacji młodzieżowych ............... 260

3.    Inwigilacja środowisk endeckich..................................... 275

4.    Inwigilacja żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie........... 283

5.    Zwalczanie „szpiegostwa”............................................ 293

6.    Przeciwdziałanie wrogim wypowiedziom i. anonimom.................... 302

7.    Poszukiwanie „zbiegów”.............................................. 321

Rozdział IV. Nadzór nad sferą gospodarczą ............................. 328

1.    Działania PUBP w Dębicy wobec środowiska wiejskiego ................. 329

2.    Działania na rzecz ochrony przemysłu i komunikacji.................. 358

Rozdział V. Aparat bezpieczeństwa a Kościół katolicki.................. 382

1.    Dezintegracja duchowieństwa ........................................ 383

2.    Inwigilacja i represje wobec duchowieństwa......................... 389

3.    Ograniczanie kultu i działalności..............?................... 419

»

Zakończenie .........................................................

Wykaz zamieszczonych, tabel .........................................

Wykaz skrótów........................................................

Bibliografia.........................................................

Indeks osób..........................................................

Indeks miejscowości .................................................

Ilustracje ..........................................................

435

439

443

447

475

501

511

6

r

A

Adamy 31

B

Bajdy 254

Baryczka49, 116

Berezowica Mała 213

Berlin 110, 304

Będziemyśl 19, 34, 39, 104, 109, 116, 117, 426,431

Biała Podlaska 298

Biecz 206, 393

Bielcza 262

Bielowy 19

Bielsko-Biała 241, 327

Bielszowice 206

Bierwjaków 50

Bitków 245

Blizna 198,213,241,248 Błażkowa 72 Błędowa Tyczyńska 70 Bobowa 395

Bobrowa 19, 33, 73, 117, 162,207,336, 341, 343, 354, 355

Boreczek 19

Borek Mały 19, 135

Borek Wielki 18, 19, 20, 22, 55, 56, 73, 97, 117, 126, 128, 147, 155, 165, 235, 242, 243, 257, 258, 259, 260, 285,298

Borowa 19, 138, 146, 150, 151, 327, 386,428

Borysław 86

Braciejowa 19, 226, 239, 240, 317

Brasław 72

Bratkowice 39

Broniszów 19, 346

Brzeg Dolny 210

Brzeg nad Odrą 234, 239

8

Brzezinka 208

Brzeziny 17, 19, 22, 105, 117, 157,214, 216, 226, 232, 235, 236, 238, 239, 386

Brzezówka 17, 19, 49, 68, 117, 185, 354

Brzeźnica 19, 22, 33, 50, 55, 56, 105, 108, 117, 146, 204, 209, 257, 258, 308, 330, 334, 336, 338, 339, 341, 343, 357, 358, 365, 386, 390, 399, 400,415, 426, 427, 430, 433

Brzostek 16, 196, 269, 277, 281, 401 Brzozów 50, 59, 60, 79, 80, 393 Brzyzna 19

Buczacz 186

Budzisz 189, 217, 225

Buenos Aires 81

Busk 216

Bydgoszcz 50, 210, 211, 253 Bystrzyca 19, 22, 102, 151, 224, 258.

259,319

c

Chechły 19, 22, 27, 29, 48, 58, 70, 73, 108, 109, 117, 188, 191, 205, 210, 242,317,354

Chełm 239, 246

Chełm Pomorski 43

Chicago 64, 117

Chlebowice Wielkie 3$

Chmielów 89

Chojnik 416

Cholerze 213 >

Chorzelów 391, 399

Chotowa 19, 97, 117,386, 390 Ciechanów 38, 73 Cieniawa 399 Cierpisz 19, 241 Cieszacin Wielki 271

Cieszyn 186

Czarna 17,18,19,20,227138,-151,154, 155, 165, 184, 188, 194, 222, 224, 241, 256, 257, 285, 306, 309, 310, 311,376,386, 390,417, 426

Czarna Sędziszowska 19, 22, 275, 386, 400, 426

Czelabińsk 86

Czermin 408

Częstochowa 419, 422, 427, 433 Częstowice 90

D

Dąbrowa 108

Dąbrowa Tarnowska 28, 162, 428

Dąbrówka 260

Demba 88

Dębica passim

Dęblin 226

Dniepropietrowsk 86

Dobrków 19/167, 315, 389, 403, 405,

414, 421, 424, 428, 429, 431, 433

Dobrynin 248

Dobrzechów 65

Domaradz 242, 245, 246

Dominikowice 60

Drezno 16, 60

Drohobycz 167

Duszniki-Zdrój 257

G

Gabrylewszczyzna 57

Gawrzyłowa 262, 414

Gdańsk 52, 65

Gdynia 45, 239, 294, 296, 298, 322, 325

Gębiczyna 19, 128, 165

Glasgow 291

Glinik k. Spały 246

Glinik k. Wielopola Skrzyńskiego 19, 22, 73, 191,237

Glinik Mariampolski 45

Gliwice 363

Głobikowa 19, 223, 363

Głowaczowa 17, 19, 112, fl 7, 188,260, 262

Gnojnica 19, 22, 28, 35, 37, 42, 117, 146, 150, 160, 185, 187, 246, 250, 311, 316, 325

Godowa 245

Golcowa 241, 242

Golemki 19

Gołęczyna 19, 239

Gorlice 72, 73, 84, 114, 154, 274, 393, 405

Gorzejowa 266

Gosprzydowa 403

Góra Kalwaria 433

Góra Motyczna 19, 188

Góra Ropczycka 19, 350,351, 352, 386, 426, 429, 432

Grabina 72, 378

Grabiny 19, 117, 189, 376 Grabów 209 Grodzisk Dolny 46 Gródek 87 Grudna Dolna 271

Grudna Górna 242, 243, 244, 245, 246, 363

Grywałd 428

Gumniska 19, 128, 129,213,226, 231, 344,386, 387, 390, 391,403

H

Halicz 86

Hankówka 395

Hucisko Jawornickie 64

503

Husów 80, 87 Huta Komorowska 46

Innsbruck 291

Inowrocław 207

Iwierzyce 19, 22,55, 105, 117, 151,242, 256, 307, 308, 353, 391,418

504

ładowniki 272

Jagiełły 38

Jamy 40

Janowice 403

Jarosław 28, 42, 52, 63, 110, 228, 257, 297

Jasionów 393

Jasło 50, 63, 72, 80, 81, 101, 206, 213, 235, 239, 265, 268, 269, 360, 361, 393

Jastrząbka Stara 19, 117,211,255,310, 386, 428, 429

Jawornik Stary 19, 255

Jaworze Dolne 19, 209

Jaworze Górne 17, 19, 151, 195, 196

Jazowsko 428

Jaźwiny 19, 150, 188, 310

Jelna 52, 115

Jeżów 266

Jodłowa 266, 268, 269, 277 Jodłówka 38 Joszkar Oła 86

K

Kalwaria 218

Kałużówka 186

Kamienica Dolna 268

Kamienica Górna 232, 235, 239, 401 Kamienna Góra 401

Kamionka 19, 22, 241, 250, 251, 252 Karsy 402

Katowice 73, 206, 208, 210, 253 Katyń 311 Kawęczyn 19

Kędzierz 70, 97,106, 109, 117, 333,400 Kielce 80

Klęczany 19, 32, 33, 34, 69, 101, 103, 117, 164

Kluczbork 253

Kłodzko 207, 259

Kolbuszowa 17, 106, 108, 137,194,292, 422,428

Kołaczyce 277, 281

Kołobrzeg 54, 219

Kołomyja 45

Komańcza 72, 273

Kombomia 393

Konary 234

Korczyn 245

Koronowo 246

Korzeniów 19, 214, 216, 353, 398

Koszalin 53

Kowalewicze 43

Kozłów 73, 117

Kozodrza 19, 188, 366, 399

Kozy 241

Kraków 16, 29, 49, 84, 101, 108, 110, 117, 158, 162, 167, 184, 192, 193, 204, 206, 208, 213, 214, 217, 227, 232, 255, 257, 258, 259, 360, 263, 266, 267, 274, 286, 289, 291, 293,

' 295, 301,310,350,425

Krosno 63, 71, 84, 164 ’ 224, 225, 233, 245, 246, 254, 255

Krościenko 403

Krotoszyn 79

Królewiec 110

Królewska Nowa Wieś 209 Krzeszowice 116,262.,

Krzywa 19, 224

Ksawerów 89    ‘    '

Kujbyszew 23, 79, 91, 92, 118 Kurytyba 402 Kuty 33

L

Lasek 242

Latoszyn 16, 19, 129, 231, 240, 343, 345,412,413

Legionowo 52*91, 92

Lenino 86

Lesko 50, 59, 72, 111, 115, 116

Leżajsk 21, 49, 104

Lębork 80

Libusza 393

Lipie 60

Lipiny 229, 417

Lipnica Górna 46

Lipnica Murowana 414

Lipno 105

Lipsk 16    *

Lisia Góra 391

Londyn 187, 247, 325

Lubaczów 31, 60, 297, 298

Lubiniec 238

Lublin 207, 248, 421

Lubzina 17, 18, 19, 22, 100, 117, 176,

183, 184, 188, 193, 332, 333, 334, 336, 338, 339, 340, 341, 354, 376, 386,388,390,414, 425,428

Lwów 16, 32, 53, 73, 203, 208, 271, 290, 300, 407

Ł

Łabinskaja 86

Laguny 52

Łańcut 60, 62, 80, 116, 117, 380 Łączki Jagiellońskie 254

•

Łączki Kucharskie 19,22,117, 157,205, 214, 234, 346, 386, 388, 393, 394, 396, 406, 421

Łęczyca 89

Łęki Dolne 19, 117, 167, 417 Łęki Górne 19, 72, 117, 167, 211, 392,

403,421,431    ♦

Łososina Dolna 402

Łódź 79, 88, 91, 92, 199, 205, 207, 208, 218, 230, 297, 299, 327

Łużna 52

M

Machowa 19, 241

Majdan Zbydniowski 58

Malinówka 242

Mała 19, 22, 128, 222, 223, 234, 237, 309,319,386, 400, 401,426

Matysówka 56, 112

Meszna 227

Miejsce Piastowe 245, 392 Mielec 28, 52, 53, 60, 71, 82, 109, 110,

112, 132, 162, 208, 227, 243, 248, 249, 299, 363, 369

Międzyrzecz 298, 299

Mikluszowice 400

Mińsk 87, 90

Mińsk Mazowiecki 84

Mokre 19,219, 332

Mokrzec 19

Monachium 313

Moskwa 81, 86, 383, 389

Mostki 65

Mysłowice 208

N

Nadworna 234

Nagawczyna 19,46, 117, 159, 160, 165, 314, 340,342

505

Nagoszyn 19, 147, 215, 219, 296, 332, 334, 335, 336, 339, 343, 354, 384, 390, 398,416

Nahujowice 86

Nasielsk 46, 114

Nawsie 19, 22, 129, 222,416 Nawsie Kołaczyckie 59 Niebieszczany 71 Niebylec 53, 115, 242, 245 Niechobrz 52, 56, 115, 225 Niedźwiada 19, 22, 37, 319, 355 Niepołomice 37

Nisko 31, 60, 65, 72, 82, 83, 104, 110, 117, 137, 221,227, 393

Niwiska 17

Niwy 262

Nockowa 19,22,32,45, 100, 107, 117, 179, 217, 307, 344, 345, 346, 390, 426

Nowa Huta 307

Nowa Wieś, woj. krakowskie 58 Nowa Wieś k. Bydgoszczy 209 Nowotaniec 72

Nowosielec 31, 42, 110

Nowy Jork 323

Nowy Sącz 281

Nowy Wiśnicz 402, 408

0

Obarzym 60

Ocieka 17, 19, 22, 188, 241, 319, 426

Okocim 402

Okonin 19, 185, 205

Olchowa 18, 19, 20, 22, 155, 217, 252,

253,285,295,330,376,391 Olejowa Koralowka 45 Oleszyce 271 Olimpów 19, 259 Olkusz 134 Osobnica 72

•

Ostrołęka 213

Ostrowiec Świętokrzyski 42, 85, 90, 115

Ostróg 43, 107

Ostrów 17, 19, 22, 63, 65, 188, 220, 221, 249, 317, 327, 346, 386, 426

Oświęcim 97, 186

P

Padew 399

Parkosz 19

Paszczyna 18, 19, 20, 32, 117, 134, 155, 175, 176, 179, 209, 285, 330, 354,355, 365

Pietrzejowa 19, 161, 376

Pilzno 16, 17, 18, 19, 20, 22, 32, 37, 41, 56, 108, 109, 112, 126, 132, 151, 154, 155, 157, 165, 176, 183,. 189, 191, 194, 211, 214, 228, 229, 233, 263, 265, 266, 267,’268, 269, 270, 275, 276, 277, 278, 279, 280, 281, 285, 296, 304, 315, 320, 356, 403, 407, 414, 417, 418, 420, 422, 423, 424, 425, 427, 428, 429, 430

Pilotowszczyzna 87

Piwniczna 399

Pobitno 43, 60

Poddęby 346

Podegrodzie 399

Podgrodzie 16, 19, 413

Podwołoczyska 31

Pogórze 208

Połomia 19, 124, 226

Poraź 42, 111 >

Porąbka Uszewska 407

Poznań 65, 79, 323, 364

Pruszków 299

Przecław 95, 241, 242, 243, 245, 248, 430

Przedborze 391    . -

Przemyśl 16, 34, 51, 62, 103, 110, 113, 235, 247,271, 290-

Przeryty Bór 19, 306

Przeworsk 60, 82, 88, 102, 112, 114,

225,258

Przewrotne 54, 106

Przyborów 350, 351,417

Przybyszówka 228    /

Przyłęk 75

Puchacze 38.

Pułtusk 64, 114, 117

Pustków 17, 19, 22, 57, 112, 134, 141, 190, 198, 199, 204, 210, 248, 249, 300, 340, 343, 344, 364, 365, 366, 415,427, 433

Pustynia 19, 22, 31, 114, 115, 161, 165, 184, 191, 194, 215, 300, 311, 322, 332, 333, 334, 338, 339, 340, 367, 369,379,413,415

R

Radgoszcą 162, 204

Radom 246

Radomsko 80

Radomyśl Wielki 137

Radruż 88

Rastenburg 89

Rawa Ruska 213

Rawicz 247, 273

Ropczyce 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 26, 27, 28, 29, 31, 32, 38, 41,

55, 61, 71, 75, 76, 101, 102, 106, 108, 110, 117, 121, 122, 123, 124, 126, 129, 131, 132, 151, 154, 155, 158, 163, 164, 165, 171, 174, 175, 176, 178, 181, 183, 184, 185, 201, 202, 203, 204, 205, 209, 214, 215, 216, 220, 228, 229, 230, 233, 234, 235, 237, 248, 271, 272, 273, 275, 276, 277, 278, 279, 281, 282, 285,

286, 292, 293, 294, 301, 304, 305, 307, 310, 317, 319, 326, 354, 376, 394, 403, 404, 407, 413, 421, 426, 427, 430

Rozwadów 277

Rożnowice 416

Równe 50    ♦

Róża 17, 19, 28, 32, 33, 42, 50, 64, 99, 115, 117, 220

Różanka 218

Rubinków 204

Ruda 19, 147, 241,249, 250

Ruda Różańska 297

Rudki 393

Rudnik 88

Rudno 407

Rybnik 324

Rymanów 58

Rzepiennik Biskupi 53

Rzeszów 16, 17, 18, 20, 23, 24, 25, 26,

29, 30, 38, 44, 46, 59, 60, 62, 63, 67, 68, 69, 72, 73, 75, 77, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 90, 91, 94, 95, 96, 99, 101, 102, 103, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 120, 126, 127, 134, 135, 136, 142, 144, 145, 147, 148, 149, 152, 153, 155, 158, 160, 161, 164, 168, 169, 171, 172, 173, 177, 178, 183, 184, 185, 186, 188, 190, 192, 194, 197, 204, 205, 208, 209, 210, 211, 213, 214, 215, 216, 218, 219, 220, 221, 222, 224, 225, 226, 228, 230, 231, 232, 233, 234, 235, 236, 237, 240, 241, 244, 245, 246, 247, 249, 250, 251, 252, 253, 254, 256, 257, 258, 259, 260, 261, 262, 263, 264, 265, 266, 267, 268, 269, 270, 271, 272, 273, 274, 276, 279, 282,.283, 284, 287, 290, 292,

507

294, 296, 301, 302, 306, 309, 310, 311, 313, 3J4, 317, 319, 324, 344, 351, 363, 369, 370, 371, 372, 373, 374, 379, 380, 385, 387, 388, 392, 393, 394, 396, 397, 399, 400, 401, 402, 403, 404, 410, 415, 418, 419, 421,423,425

s

Sandomierz 16, 85

Sanok 27, 49, 50, 59, 60, 115, 116, 137, 248, 393

Sarnaki 74

M Sędziszów Małopolski 17, 18, 19, 20, 22, 23, 24, 32, 55, 56, 73, 135, 137, 155, 160, 164, 165, 169, 171, 174, 175, 176, 190, 201, 203, 205, 207, 214, 216, 220, 249, 250, 253, 258, 285, 286, 287, 289, 292, 308, 310, „311, 317, 341, 352, 358, 373, 376, 378, 391, 392, 395, 401, 402, 417, 418

Siedliska-Bogusz 395, 396, 400

Sielec 19, 259

Sieradz 247

Skałat 407

Skrzyszowice 207

Skrzyszów 17, 19,28,45,65, 112, 117, 220, 341, 342, 356

Slotowa 19, 147, 271,405 Smarżowa 391 Smęgorzów 398 Smoleńsk 86 Sobótka 84 Sowliny 414 Sromowce Niżne 398

508 Stanisławów 117 Staniszewskie 53 Stasiówka 19, 159, 188 Staszkńwka 416

Stobiema 19, 416

Stoczek Warmiński 273

Straszęcin 18, 19, 20, 128, 147, 155, 158, 159, 161, 165, 175, 176, 194, 239, 262, 285, 325, 330, 331, 336, 350,352, 390, 409,410,414

Stróże 53

Stryj 64, 70, 186

Strzegocice 19, 167,417,418 Strzyżów 17 Szczecin 203, 210 Szczepanowice 428 Szczepanów 428 Szczucin 428 Szczurowa 414 Szczytna Śląska 257, 259 Szkodna 19, 319 Szopienice 274 Sztum 204 Szufnarowa 254

ś

Śrem 86

Święciechów 55

Świlcza 109

Tarnobrzeg 60, 63, 73, 84, 108, 116, 208, 227, 257

Tarnopol 31, 203, 248

Tarnowskie Góry 207

Tarnów 16, 63, 76, 162, 163, 167, 195, 201, 206, 211, 235, 241, 255, 256, 274, 275, 276, 277, 290, 320, 384, 386, 387, 391, 398, 401, 403, 413, 415, 429, 430, 434

Teodorówka 40, 113

Tomaszów Lubelski 64

Tomaszów Mazowiecki 246 Trzciana 109 1'rześnia 253 l uchów 391,425, 434

Tupadły 105

Turza 54

Tuszyma 28, 220, 221, 245 Tymbark 403

U

Ustrzyki Dolne 71

TJżyce 90

w    /

Wadowice 289, 301

Waldenburg 89

Waliły 87

Warszawa 35, 42, 81, 82, 84, 117, 122, 136, 172, 188, 191, 213, 214, 225, 268, 270, 286, 296, 298, 299, 300, 3Ó1, 302, 309, 352, 376, 386, 387, 388,393

Waszyngton 301

Wejherowo 266, 267

Węglówka 242, 243

Wiaźma 86

Wielopole Skrzyńskie 17, 19, 20, 22, 54, 126, 127, 129, 136, 151, 155, 165, 168, 178, 191, 202, 205, 206, 207, 209, 216, 217, 218, 219, 225, 229, 230, 235, 236, 237, 238, 239, 244, 258, 275, 285, 308, 309, 319, 343, 345, 357, 386, 395, 396, 397, 398, 406, 416, 421, 422, 426, 429, 434

Wiercany 19, 242

Wietrzychowice 399

Wiewiórka 19, 68, 73, 98, 117, 158, 160, 188, 219, 311, 315, 346

Wilno 35

Wiśniowa 17, 19, 23, 151, 188, 225, 239, 242

Wilkowice 19, 22, 24, 157, 310, 374, 376, 402, 412, 421,426

Wojnicz 275, 391

Wola Bobrowska 150

Wola Brzostecka 69

Wola Mała 327

Wola Ociecka 241, 319, 344, 346, 349, 415, 416

Wola Radziszowska 49

Wola Rzeczycka 88

Wola Rzędzińska 255

Wola Wielka 19, 261

Wola Zgłobieńska 259

Wola Żyrakowska 19, 30, 32, 34, 45, 101, 117, 172, 332, 334, 340, 341, 354

Wolica 34, 98

Wolica Ługowa 19,22,35, 103, 117,203

Wolica Piaskowa 19

Wronki 235

Wrzawy 57

Wójtowa 89

Wólka Bachańska 55

Wrocanka 43

Wrocław 16, 54, 60, 180, 226, 232, 257,

259,    267, 268, 326, 370

Wysowa 395

Z

Zaborowie 217

Zagorzyce 19, 22, 250, 256, 257, 258,

260,    311, 346, 386, 394, 406, 416, 417,418,432

Zagórzany 66

Zagórze 72

Zakliczyn 391

Zakopane 207, 241

Zalasowa 391

Zamość 115

Zarzcczany 87

Znsów 19, 31, 39, 43, 48, 53. 70, 104, III. 117. 156. 184, 214, 257, 275.

•

306, 331, 332, 344, 346, 384, 403,

408, 409,410,416, 42*4

Zawada, pow. bocheński 257

Zawada, pow. dębicki 19, 134,165,190,

274, 314, 317, 334, 337, 339, 340,

350, 351, 376, 386, 390, 416, 427,

429, 430

Zawadka, pow. krośnieński 218

Zawadka, pow. strzyżowski 254

Zdziary 19

Zdziarzec 405

Zdziarzec-Zabawa 400

Zgłobień 71

Zielona Góra 80, 327

Zielonki 272

Złoczów 64

Zwiemik 19, 157, 189, 307, 310, 384, 391,403,415

ż

Żarówka 71

Żdżary 19, 95, 117, 188

Żnin 213

Żory 403

Żuklin 42, 66

Żurawiczki 46

Żyraków 19,22,54,136,147,182,264, 296, 304, 333, 335, 353, 354, 355, 357, 374, 390

Żywiec 84

Żyznów 218

t

510

Zapraszam