VASON, XVIII век, Делфт, Pieter Adriaen Pynacker

GALERIA ANTYKI I SZTUKA LION

WAZON, XVIII w.

Delft, Pieter Adriaen Pynacker (właściciel warsztatu "De Grieksche A")

Fajans (glina kremowa), kobalt podszkliwny, szkliwo cynowe

wys. 47 cm, sygnowany kobaltem podszkliwnym "PAK" (na spodzie)

stan zachowania: bardzo minimalne usterki szkliwa praktycznie nie widoczne

Wazon ośmioboczny z pokrywą, o wysokiej, rozszerzającej się ku dołowi nodze, kulistym brzuścu, z niską, cylindryczną szyją. Pokrywa kopułowa o podziale ośmiobocznym i kanelowanych ściankach, z wydatnym kołnierzem. Uchwyt w kształcie papugi z owocem.

Stopa i brzusiec pokryty motywami chińskimi różnej wielkości i kształtu, na tle drobnych gwiazdek i rzutów roślinnych. W górnej części naczynia stylizowana koronka z wplecionymi motywami kwiatowymi. Na szyi spiralna wić (chiński motyw płomieni?).

Wazon pochodzi z garnituru kominkowego, zw. kaststel (hol. kast - szafa, stel - komplet), złożonego z nieparzystej liczby naczyń (od trzech do dziewięciu) o różnych kształtach (np. flet, wazon gruszkowaty, potiche lub tykwa) i identycznej dekoracji. W zestawach tych jeden typ naczyń występował pojedynczo, pozostałe tworzyły pary. Najczęściej naśladowały one zarówno kształt naczyń dalekowschodnich, jak i błękitno-białą dekorację. Ustawiane na gzymsach szaf lub kominków upowszechniły się w XVIII wieku, gdzie stanowiły charakterystyczne uzupełnienie holenderskich wnętrz.

Jednym z typowych wzorów zdobiących garniturowe zestawy, obok popularnego tzw. kaszmiru z lambrekinami, był biało-niebieski motyw kwiatowy nazywany przez Holendrów paterseliedekor (pietruszkowy), w którym dekorację tworzyły drobne listki, gwiazdki i spiralki, z wplecionymi weń różyczkami, peoniami lub egzotycznymi ptakami. Kompozycję uzupełniały stylizowane lambrekiny lub koronki (umieszczane na stopie lub u góry brzuśca).

Oferowany wazon pochodzi zapewne z wytwórni "De Grieksche A" (założonej w 1658 roku przez Woutera van Eenhorna), gdy właścicielem zakładu w latach 1701-1703 był Pieter Adriaensz Kocks. Wyroby z tego okresu wyróżniają się dużą elegancją form, finezją rysunku i subtelną malaturą camaieu bleu.