УПРАВЛЕНИЕ БЕЗОПАСНОСТЬЮ АВТОМОБИЛЬНЫХ ПЕРЕВОЗОК ГРУЗОВ ВЫСОКОГО РИСКА

ZARZĄDZANIE BEZPIECZEŃSTWEM PRZEWOZU DROGOWEGO TOWARÓW DUŻEGO RYZYKA W POLSCE

Autor: Maria Nicopulos

Wydawnictwo: Towarzystwo Wiedzy Obronnej

Wydanie: 2022

Ilość stron: 329

Format: 145 x 210 mm

Oprawa: miękka

Numer ISBN: 978-83-960228-7-5

Maria Nicopulos urodziła się 10 sierpnia 1974 r. w Macedonii Północnej. Stopień naukowy doktora nauk społecznych w zakresie nauk o bezpieczeństwie uzyskała na Wydziale Bezpieczeństwa Narodowego Akademii Sztuki Wojennej w Warszawie. Studia magisterskie ukończyła na Politechnice Poznańskiej, otrzymując tytuł zawodowy magistra inżyniera ekotechnologii. Absolwentka studiów podyplomowych Politechniki Krakowskiej (zarządzanie bezpieczeństwem i higieną pracy), Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (zarządzanie środowiskiem) i Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu (marketing). Wykładowca akademicki, autorka skryptów, publikacji i artykułów specjalistycznych w wydawnictwach naukowych poświęconych problematyce transportu, logistyce i bezpieczeństwie pracy. Od 2000 r. właścicielka firmy doradczo-szkoleniowej EKO SKOLAR specjalizującej się w doradztwie prawno-technicznym w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych w różnych dziedzinach transportu. Współpracuje z instytucjami administracji publicznej, jednostkami wojskowymi oraz przedsiębiorstwami z branży transportu i logistyki, przemysłu chemicznego, kosmetycznego, farmaceutycznego i paliwowo-energetycznego oraz innymi. Od 2003 r. doradca ds. bezpieczeństwa w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych w transporcie drogowym ADR, kolejowym RID, lotniczym IATA, specjalista w zakresie kodeksu morskiego IMDG, starszy inspektor BHP. W latach 2018–2022 prezes Stowarzyszenia IASA (Międzynarodowego Stowarzyszenia skupiającego krajowe stowarzyszenia doradców), wiceprezes Stowarzyszenia Doradców ds. Transportu Towarów Niebezpiecznych (w latach 2013–2018 – prezes), członek Stowarzyszenia Doradców ds. Bezpieczeństwa Przewozu Towarów Niebezpiecznych Koleją oraz Europejskiego Stowarzyszenia Doradców ESD ADR. Członek grupy ekspertów do spraw przewozu towarów niebezpiecznych przy Ministerstwie Infrastruktury (od 2016 r.). Wyróżniona w 2019 r. Odznaką Honorową Zasłużony dla Transportu Rzeczypospolitej Polskiej.

Spis treści

Wykaz skrótów i pojęć............................................................................6

Wstęp...................................................................................................9

1. Diagnoza stanu opracowania i wdrożenia planów ochrony przewozu

towarów dużego ryzyka................................................................... 23

1.1. Wprowadzenie....................................................................... 23

1.2. Wymagania ogólne dotyczące ochrony (zapewnienia

bezpieczeństwa) podczas przewozu towarów

niebezpiecznych.................................................................... 29

1.3. Wymagania szczegółowe dotyczące planów ochrony towarów

dużego ryzyka........................................................................ 36

1.4. Proces transportu – planowanie ochrony towarów

dużego ryzyka........................................................................ 57

1.5. Branżowe wytyczne dotyczące opracowania planów ochrony

towarów dużego ryzyka.......................................................... 62

1.6. Wzór planu ochrony towarów dużego ryzyka........................... 69

1.7. Podsumowanie...................................................................... 71

2. System zarządzania bezpieczeństwem przewozu towarów dużego

ryzyka ........................................................................................... 77

2.1. System regulacji prawnych transportu towarów niebezpiecznych.... 77

2.2. Ogólne zasady transportu drogowego towarów niebezpiecznych... 82

2.2.1. Klasyfikacja................................................................ 83

2.2.2. Wyłączenia z przewozu ADR ....................................... 89

2.2.3. Szkolenia osób zaangażowanych w przewóz towarów

niebezpiecznych........................................................100

2.2.4. Obowiązki uczestników przewozu w zakresie

bezpieczeństwa ........................................................101

2.2.5. Doradca do spraw bezpieczeństwa przewozu drogowego

towarów niebezpiecznych..........................................103

2.2.6. Wymagania dla opakowań do przewozu towarów

niebezpiecznych........................................................104

2.2.7. Rodzaje cystern do przewozu towarów niebezpiecznych....106

2.2.8. Instrukcje pakowania towarów niebezpiecznych.........108

2.2.9. Oznakowanie towarów niebezpiecznych.....................110

2.2.10. Zasady manipulowania ładunkiem.............................111

2.2.11. Dokumenty wymagane podczas przewozu towarów

niebezpiecznych........................................................113

2.2.12. Wymagania dotyczące środków transportu i rodzaju

operacji transportowych............................................115

2.2.13. Wymagania dotyczące konstrukcji i dopuszczenia

pojazdów .................................................................116

2.3. Szczegółowe zasady transportu drogowego towarów

dużego ryzyka.......................................................................117

2.3.1. Wymagania działu 1.10 ADR.......................................117

2.3.2. Dane dotyczące przewozu towarów niebezpiecznych

i towarów dużego ryzyka w Polsce..............................122

2.3.3. Transport materiałów wybuchowych w świetle

obowiązujących przepisów.........................................132

2.3.4. Transport materiałów promieniotwórczych w świetle

obowiązujących przepisów.........................................134

2.4. System zarządzania bezpieczeństwem przewozu towarów

dużego ryzyka.......................................................................136

2.4.1. System prawny zarządzania przewozem towarów

dużego ryzyka...........................................................136

2.4.2. Elementy organizacyjno-techniczne systemu zarządzania

przewozem towarów dużego ryzyka............................138

2.5. Podsumowanie.....................................................................141

3. Nadzór i kontrola nad bezpieczeństwem przewozu towarów

dużego ryzyka...............................................................................145

3.1. Stan bezpieczeństwa przewozu towarów niebezpiecznych

i towarów dużego ryzyka.......................................................145

3.2. Nadzór przewozu towarów dużego ryzyka – wytyczne ADR......167

3.3. Nadzór nad przewozem towarów dużego ryzyka – wytyczne

według ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.............176

3.4. Realizacja nadzoru nad przewozem drogowym towarów

niebezpiecznych dużego ryzyka.............................................179

3.5. Kontrola uczestników przewozu drogowego towarów

niebezpiecznych dużego ryzyka.............................................180

3.6. Podsumowanie.....................................................................194

4. System zarządzania bezpieczeństwem przewozu towarów dużego

ryzyka w wybranych krajach..........................................................199

4.1. Umowa ADR a bezpieczeństwo przewozu towarów dużego

ryzyka w Wielkiej Brytanii.....................................................199

4.1.1. Akty prawne regulujące bezpieczeństwo przewozu

towarów dużego ryzyka w Wielkiej Brytanii.................210

4.1.2. Plany ochrony towarów dużego ryzyka wdrażane

w Wielkiej Brytanii – analiza wywiadu eksperckiego....216

4.1.3. Zarządzanie bezpieczeństwem przewozu towarów

dużego ryzyka w Wielkiej Brytanii..............................222

4.2. Umowa ADR a bezpieczeństwo przewozu towarów dużego

ryzyka w Niemczech..............................................................224

4.2.1. Akty prawne regulujące bezpieczeństwo przewozu

towarów dużego ryzyka w Niemczech.........................231

4.2.2. Plany ochrony towarów niebezpiecznych dużego ryzyka

wdrażane w Niemczech – analiza wywiadu eksperckiego..238

4.2.3. Zarządzanie bezpieczeństwem przewozu towarów

dużego ryzyka w Niemczech.......................................246

4.3. Podsumowanie.....................................................................248

5. Koncepcja rozwiązań optymalnych w zakresie zarządzania

bezpieczeństwem przewozu drogowego towarów wysokiego ryzyka... 253

5.1. Wprowadzenie......................................................................253

5.2. Wykaz towarów niebezpiecznych wysokiego ryzyka

podlegających obowiązkowemu zgłoszeniu.............................255

5.3. Wykaz przedsiębiorców przewożących towary niebezpieczne

wysokiego ryzyka..................................................................262

5.4. Wykaz kierowców przewożących towary niebezpieczne

wysokiego ryzyka..................................................................263

5.5. Plan ochrony – wytyczne do sporządzenia..............................264

5.5.1. Ocena ryzyka przewozu towarów szczególnie

niebezpiecznych .......................................................266

5.5.2. Dobór trasy przewozu towarów niebezpiecznych

wysokiego ryzyka......................................................267

5.5.3. Dostępność parkingów dla pojazdów przewożących

towary niebezpieczne................................................269

5.6. System szkolenia uczestników przewozu towarów

wysokiego ryzyka..................................................................272

5.7. System monitorowania przewozu towarów niebezpiecznych

wysokiego ryzyka..................................................................274

5.8. Kontrole bezpieczeństwa w zakresie ochrony towarów

niebezpiecznych wysokiego ryzyka.........................................277

5.9. Model systemu zarządzania bezpieczeństwem przewozu

towarów wysokiego ryzyka....................................................278

5.10. Podsumowanie.....................................................................285

Zakończenie.......................................................................................289

Bibliografia........................................................................................298

Spis rysunków, tabel i wykresów..........................................................303

Załącznik...........................................................................................307